بيان علت خوف است ، زيرا اهل اين خانه از اين نظر از روز قيامت مىترسند كه در آن روز دلها و ديده ها زير و رو مىگردد و از اين تقلب بيم دارند ، چون يكى از دو طرف محروم شدن از نور خدا و از نظر به كرامت او است ، كه خود شقاوت دائمى و عذاب جاودانى است . پس اهل اين خانه در حقيقت از خودشان مىترسند . * ( « لِيَجْزِيَهُمُ اللَّه أَحْسَنَ ما عَمِلُوا وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِه وَاللَّه يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ » ) * ظاهرا لام در جمله « ليجزيهم » لام غايت باشد ، و آنچه در خلال كلام ذكر كرده اعمال صالح و اجر جميل بر هر عمل صالح است ، اعمال صالحى كه قرآن كريم آنها را توصيه كرده ، و بنا بر اين معنى جمله * ( « لِيَجْزِيَهُمُ اللَّه أَحْسَنَ ما عَمِلُوا » ) * اين است كه خداى تعالى به ايشان در مقابل هر عمل صالحى كه در هر باب كرده‌اند پاداش بهترين عمل در آن باب را مىدهد ، و برگشت اين حرف به اين مىشود كه خدا عمل ايشان را پاك مىكند ، تا بهترين عمل شود و بهترين پاداش را داشته باشد ، به عبارتى ديگر در اعمال صالح ايشان خرده گيرى نمىكند ، تا باعث نقص عمل و انحطاط ارزش آن شود ، در نتيجه عمل حسن ايشان احسن مىشود . مؤيد اين معنا جمله ذيل آيه است كه مىفرمايد : * ( « وَاللَّه يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ » ) * براى اينكه ظاهر اين جمله اين است كه خداى تعالى در حساب حسنات ايشان سختگيرى و دقت نمىكند ، و از جهات نقصى كه ممكن است داشته باشد صرف نظر مىنمايد ، و حسن را ملحق به احسن مىكند . كلمه فضل در جمله * ( « وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِه » ) * به معناى عطاء است ، و اين خود نص در اين است كه خداى تعالى از فضل خودش آن قدر مىدهد كه در برابر اعمال صالح قرار نمىگيرد ، بلكه بيشتر از آن است ، از اين آيه روشنتر آيه ديگرى است كه در جاى ديگر آمده و مىفرمايد : « لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَلَدَيْنا مَزِيدٌ » « 1 » چون ظاهر آن اين است كه آن بيشترى امرى است ما وراى خواسته آنان ، و ما فوق آنچه كه ايشان هوس آن كنند . اين نكته را هم بگوييم كه در قرآن كريم در موارد متعددى اجر صالحان را منوط به خواسته خود آنان كرده ، از آن جمله مثلا مىفرمايد : « أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ، لَهُمْ ما يَشاؤُنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ » « 2 » و نيز فرموده :

--> ( 1 ) ايشان راى است در آن سرا هر چه كه بخواهند ، و نزد ما بيش از اين هم هست . سوره ق ، آيه 35 . ( 2 ) ايشانند متقيان و نزد خدا است براى ايشان هر چه كه بخواهند ، و پاداش نيكوكاران اين طور است . سوره زمر ، آيات 33 و 34 .